Konie rasy American Quarter Horse wykorzystywane są w wielu dyscyplinach sportowych. Poniżej przedstawiamy krótkie charakterystyki konkurencji oficjalnie uznawanych przez American Quarter Horse Association. Należy przy tym dodać, że tylko część z nich uprawiana jest w naszym kraju.
Ekscytujący wyścig na czas, w czasie
którego startujący mają za zadanie przejechać „koniczynkę” wokół trzech beczek
ustawionych w trójkąt. Zawodnicy mogą wybrać którą beczkę ( lewą czy prawą)
pierwszą okrążą, następnie kierują się do beczki na przeciwko i kończą przejazd
okrążając trzecią i kierując się środkiem pomiędzy beczkami przecinają linię
czasu (czas się zatrzymuje). Przewrócenie beczki kosztuje 5 sekund karnych
Konkurencja bardziej na czas niż na
punkty. Skierowana do amatorów i młodzieży. W konkurencji breakaway roping lina
(lasso) jest przywiązana do hornu przy siodle, za pomocą łatwo pękającej
sprężyny, która przerywa się po właściwie wykonanym złapaniu cielaka.
Odpowiednio stosuje się przepisy dotyczące konkurencji calf roping.
Konkurencja, która umożliwia
sprawdzenie umiejętności konia podążania za cielakiem przy dużej prędkości, w
taki sposób aby ułatwić zawodnikowi złapanie cielaka. Sędziowie oceniają konia,
jak spokojnie czeka na wypuszczenie cielaka, jak umiejętnie podąża za
uciekającym cielakiem, jak miękko potrafi regulować własną prędkość i
ustawienie, tak aby zawodnik mógł złapać cielaka i jak dobrze potrafi wykonać
swoją pracę po zarzuceniu liny, usztywniając ją ale nie przewracając cielaka.
Limit czasu w każdej z konkurencji roping – 1 minuta.
Zmierzenie się konia AQH z cielakiem
to walka instynktów. Koń z jeźdźcem powinien w spokoju wjechać w stado
cielaków, odseparować („wyciąć”) jednego z nich, następnie wyprowadzić go na
środek areny i „utrzymać” go z dala od reszty cielaków. Koń otrzymuje punkty
dodatnie za umiejętność utrzymania cielaka poza stadem, również za tzw. „cow
sense” (wrodzona cecha koni AQH, ułatwiająca pracę z cielakami), za skupienie i
odwagę. Limit czasu 2 i ½ minuty.
Konkurencja na czas, podlegająca
również sędziowaniu. Konie które pracują w zespole przy łapaniu cielaków są w
niej oceniane indywidualnie. W limicie czasu 1 minuty każdy z łapiących ma
prawo wykonać dwa rzuty jednym lassem.
|
Dally Team Roping - Heading
|
Jeden z koni biorących udział w
łapaniu cielaków ( tzw. “heading horse”) jest oceniany przez sędziów pod kątem
rozwinięcia i utrzymania prędkości równiej prędkości biegnącego cielaka oraz
ustawienia się w najlepszej pozycji ułatwiającej zawodnikowi złapanie cielaka.
Koń zdobywa punkty dodatnie za prawidłowa pracę przy cielaku, aby ustawić go w
najlepszej pozycji dla zawodnika.
|
Dally Team Roping - Heeling
|
Drugi z koni biorący udział w
łapaniu cielaków (tzw. “heeling horse”) jest oceniany z uwagi na łatwość z jaką
wykonuje zwroty, podjeżdża do cielaka i ustawia się ułatwiając pracę
zawodnikowi (tzw. „heeler”). Przejazd jest zakończony, gdy dwaj zawodnicy
(„header” i „heeler”) zdołają złapać i przytrzymać cielaka pomiędzy sobą.
Konkurencja dla amatorów i
młodzieży. Oceniany jest prawidłowy dosiad oraz delikatne użycie rąk, jak
również umiejętność zachowania całkowitej kontroli nad koniem. W konkurencji
tej pokazywane są konie AQH skaczące przez przeszkody. Parkur obejmuje
przynajmniej cztery przeszkody i wymagane jest wykonanie co najmniej sześciu
skoków. Błędy w wykonanych skokach liczą się wyłącznie wtedy, gdy są skutkiem
braku umiejętności jeźdźca.
Oceniany jest wygląd zewnętrzny koni
AQH jako przedstawicieli swojej rasy. Klasy halter są zróżnicowane ze względu
na wiek i płeć koni. Konie pokazywane są w skórzanych kantarach („halter”) i
przeprowadza się je do miejsc, z którego sędzia biedzie mógł ocenić ich wygład
i ruch. Oceniana jest u koni równowaga, prawidłowość w budowie,
charakterystyczne cechy typowe dla rasy i płci oraz umięśnienie. Najważniejsza z
tego jest prawidłowa równowaga.
Konkurencja, która ma za zadanie
sprawdzenie umiejętności amatorów i młodzieży w startach na koniach hodowanych
i nie szkolonych do sportu. Podobnie jak w konkurencji western horsemanship,
zawodnicy mają za zadanie przejechać określony schemat składający się z
manewrów takich jak zmiana chodów, przejazd „ósemki”, cofania, jazda po przekątnych,
kontrgalopy. Najlepsi z jeźdźców dodatkowo na obwodzie areny wykonują zmianę
chodów na polecenie sędziego. Dodatkowe punkty przyznawane są za umiejętność
prawidłowego dosiadu, utrzymania w trakcie jazdy prawidłowej postawy i
umiejętność zachowania kontroli nad koniem w trakcie wykonywania schematu.
Konkurencja rodem ze stylu
angielskiego, gdzieś pomiędzy hunter under saddle i working hunter. Konie
skaczą dwie przeszkody, następnie przechodzą w stepie, kłusie i galopie w dwóch
kierunkach koła. Kładzie się nacisk na sposób jazdy nad przeszkodami i po ich
przeskoczeniu.
Wstępna konkurencja w stylu
angielskim, w którym oceniane są konie AQH w typie „hunter” w jeździe pod
siodłem w stępie, kłusie i galopie. Nacisk kładziony jest na równość chodu,
swobodę kroku oraz chęci wykonania poleceń w trakcie pokazu. Zawodnicy
zobowiązani są do noszenia tradycyjnych strojów angielskich.
Skoki (jumping) to prawdziwy test
umiejętności atletycznych koni w trakcie pokonywania przeszkód. Konkurencja ta
opiera się na przejeździe parkuru ustawionego z przynajmniej czterech
przeszkód, wymagających wykonanie minimum ośmiu skoków. Wyniki opierają się na
uzyskanym czasie przejazdu oraz na ilości popełnionych błędów. Za błąd uważane
są przypadki, w których koń odmawia skoku, strąca przeszkodę lub powoduje jej
przewrócenie. Konie, które zdołają ukończyć przejazd bez błędów, startują
ponownie. Po drugim przejeździe określana jest ostateczna kolejność miejsc.
Konkurencja powożenia w stylu
angielskim, w którym oceniane są umiejętności konia ciągnącego dwukołowy wózek
po obwodzie areny. Konie powinny poruszać się w stępie oraz w dwóch rodzajach
kłusa (różnica ze względu na prędkość), tzw. „park gait” oraz „road gait”. Zwraca
się uwagę na swobodny ruch naprzód, sposób zachowania się i wyrazistą ekspresję
przy pełnej kontroli powożącego.
Konkurencja na czas, w której
podlegają sprawdzeniu zarówno szybkość jak i sprawność konia podczas przejazdu
slalomu pomiędzy 6 tyczkami oddalonymi od siebie o
21 stóp. Wymagane jest
wykonanie dwukrotne okrążenie końcowych tyczek, nim jeździec zwróci konia na
prostą w kierunku linii końcowej. Ważne jest dokładne przejechanie slalomu.
Pięć sekund karnych zostaje dodanych do czasu przejazdu za każdą przewróconą
tyczkę.
Oceniany jest ruch, opanowanie
wykonania określonego schematu manewrów, oraz zachowanie konia będącego pod
kontrolą jeźdźca podczas wykonywania jednego z 11 patternów AQHA. Koń powinien wykonać
określoną liczbę zatrzymań, spinów (obrotów na zadzie o 360 stopni),
roll-backów (obrotów na zadzie o 180 stopni), lotnych zmian w galopie i kół w
galopie. Koń powinien wykazywać wolę współpracy z człowiekiem bez oznak oporu.
Konkurencja wyłącznie dla amatorów i
młodzieży. Stworzono ją w celu oceny umiejętności zawodnika pokazania konia na
arenie. Sędziowie zwracają podczas niej uwagę na przygotowanie, oporządzenie
oraz kondycję fizyczną konia. Patrzą również na zawodnika i jego umiejętności
zaprezentowania konia. Każdy z zawodników ma do przejścia z koniem określony
przez sędziego schemat z naciskiem na dokładność jego wykonania oraz pewność
zachowania się samego zawodnika.
Konkurencja wyłącznie dla młodzieży.
Rywalizacja na czas rozgrywająca się pomiędzy ustawionymi znacznikami
(markerami) po jednej stronie środkowej linii Zawodnicy mają do przejechania
„ósemkę”. Muszą najpierw przeciąć linię środkową, następnie zwrócić się w
stronę pierwszego z markerów, przejeżdżając po prawej lub lewej jego stronie,
wykonać zwrot o 180 stopni, kierując się do drugiego znacznika. Przy drugim
znaczniku zawrócić i przejechać ponownie linię środkową (czas zostaje wtedy
zatrzymany)
Konkurencja na czas, w której
występują zespoły trzech jeźdźców. Mają oni za zadanie wydzielić ze stada trzy
specjalnie oznaczone cielaki i wszystkie umieścić w zagrodzie po przeciwnej
stronie areny. Limit czasu wynosi 90 sekund. Wszystkie pozostałe cielaki
powinny przebywać po jednej stronie areny, poza linią startową (tzw. „cattle
site”) aż do czasu, gdy czas zostaje zatrzymany.
Konkurencja, która ma za zadanie
sprawdzić umiejętności koni AQH wykonania określonych manewrów w określonym
schemacie przeszkód. Obowiązkowe schematy zawierają w sobie bramkę, którą
zawodnik zobowiązany jest otworzyć, przejechać i zamknąć. Wynik bazuje na
sposobie zachowania się konia, z jaką łatwością i gracją przejeżdża bramkę.
Inne dwie obowiązkowe przeszkody to przejazd nad czterema drągami oraz
przeszkoda na cofanie.
Stworzono te konkurencję z myślą o
sprawdzeniu umiejętności młodzieży i amatorów w powodowaniu koniem w stylu
western. Podzielono ją na dwie części. W pierwszej z nich zawodnicy
przejeżdżają określony schemat w trzech chodach. Finaliści w grupie mają za
zadanie przejechać po obwodzie areny. Sędziowie sprawdzają pozycję jeźdźców w
siodle, ich dosiad oraz zdolność utrzymania kontroli nad koniem.
Jedna z najbardziej popularnych
konkurencji AQHA. Zawodnicy startują jednocześnie, jadąc po obwodzie areny.
Sędzia wydaje polecenie, po którym zawodnicy są zobowiązani przejść do stępa,
kłusa lub galopu oraz zmienić kierunek ruchu. Konie są oceniane ze względu na
wartość ruchu podczas spokojnej, stabilnej jazdy na luźnych wodzach.
Sędziowie oceniają zdolność
wykonania przez konie AQH precyzyjnych zmian nóg w galopie, równocześnie
przodem jak i tyłem. Zawodnicy maja za zadanie przejechać jeden z trzech
schematów, w których przewidziany jest drąg oraz kilka znaczników. Zawodnik
powinien uzyskać zmianę chodów zgodnie z oznaczonym schematem. Najlepsze oceny
przyznawane są za płynne i precyzyjne zmiany wykonane w środku pomiędzy
znacznikami w schemacie.
To połączenie umiejętności reiningowych
z wykorzystaniem instynktu pracy z krowami (cow sense) Konkurencja ta ma za
zadanie sprawdzenie umiejętności koni AQH pracy zbliżonej do warunków na
rancho. Składa się ona z dwóch części: przejazdu określonego schematu
reiningowego i pracy z bydłem. Sędziowie oczekują właściwego zachowania konia,
równego przejazdu, dobrego cow sense oraz łatwości w podporządkowaniu się
poleceniom jeźdźca. W trakcie części związanej z pracą z cielakami, koń ma za
zadanie przeprowadzić cielaka wzdłuż końca areny, wykonać z nim przynajmniej
jeden zwrot w każdym z kierunków, następnie wykonać z cielakiem koła w dwóch
kierunkach.
Konkurencja w stylu angielskim,
która ma pokazać grację koni AQH w trakcie wykonywania schematu przeszkód. W
schemacie przewidziano przynajmniej cztery przeszkody wymagające wykonania
skoków przez minimum osiem ogrodzeń. Sędziowie biorą pod uwagę przy ocenianiu
sposób zachowania, styl skoków, swobodę ruchu, równowagę i utrzymanie równego kroku.
Opracowała: Ewa "Damarina" Marynowska
|